Apartmanlarda Risk Analizi ve Acil Durum Planı

Her ne kadar önceki yazılarımızda -yayın tarihi itibari ile- apartmanlarda iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve yardımcı sağlık personeli görevlendirilmesi zorunluluğu bulunmadığını belirttiysek de, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca tüm işyerlerinin risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren başlamış durumda.

Bu yazımızda, apartmanlarda risk analizini kim ve nasıl yapacak, acil durum planı kim tarafından hazırlanacak sorularına cevap arayacağız.

kazan-dairesi

 

Apartmanlarda risk analizini kim yapacak?

6331 sayılı İSG Kanunu'a göre;

Madde 4 ? (1) İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olup bu çerçevede;

c) Risk değerlendirmesi yapar veya yaptırır.

Bu ifadeden anlaşılacağı üzere, kapıcı veya benzeri personel çalıştırılan apartmanlarda kat malikleri işveren olup, apartman yöneticisi de işveren vekili sıfatıyla risk analizini yapmak veya yaptırmakla yükümlüdür. Buradan çıkan sonuçla, 1 Ocak 2013 itibariyle isg uzmanı çalıştırma yükümlülüğü başlayıncaya kadar (30 Haziran 2014) apartman yöneticisi, kapıcı/kaloriferci ve varsa diğer personelden oluşan risk değerlendirme ekibi risk analizini kendileri yapabilir, uzmanlık gerektiren konularda kendi tercihleri doğrultusunda iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ya da osgb'lerden destek alabilirler.

Apartmanlarda risk analizi nasıl yapılacak?

Kanun maddeleri iyi incelendiğinde apartmanlar için isg hizmeti için osgb'lerin (ortak sağlık güvenlik birimi) işaret edildiği görülüyor. Bu hizmetlerin alınmasının zorunlu hale gelmesine kadarki süreçte risk değerlendirmesi yapma yükümlülüğü devam ediyor. Bu konuda Bakanlığın devam eden örnek bir form (kontrol listesi/check list) oluşturma çalışmaları yakında açıklanacak ve işverenler risk değerlendirmesini kendileri yapabilecekler. Konuya ilişkin Bakanlık duyurusuna buradan ulaşabilirsiniz. Mevzuatta apartmanların az tehlikeli sınıfta yer aldığı varsayımından yola çıkarak 6 yılda bir yenilenmesi gereken risk değerlendirmesi, yine mavzuat uyarınca işyeri koşulları değiştiğinde de (binalarda veya ekipmanlarda değişiklik yapılması gibi) yenilenecek. Örneğin kömürlü kazandan doğalgaz kazanına dönüşüm gibi durumlarda yenilenmesi gerekecek.

Özel güvenlik gibi dışarıdan hizmet alımlarında da yönetmelik uyarınca kat malikleri asıl işveren sıfatıyla güvenlik firmasının risk değerlendirme çalışmalarını denetlemek ve bu çalışmaları koordine etmekle yükümlüdür. Bu örnek, kazan ateşçisi, temizlik, havuz ve arıtma bakımı, sosyal tesis işletmesi ve benzeri dışarıdan alınan hizmetler için çoğaltılabilir.

Risk değerlendirmesi, tehlikeleri tanımlama, riskleri belirleme, risk kontrol tedbirlerinin kararlaştırılması, dokümantasyon (kayıt altına alma ve denetimlerde sunma) ve yapılan çalışmaların güncellenmesi aşamalarından oluşmakta. Tehlikelerin tanımlanması açısından çalışanların risk değerlendirme ekibinde yer alması çok önemli. Tehlikelerin tanımlanması da dikkat ve bilgi birikimi isteyen bir konu olmakla beraber, özellikle kontrol tedbirerinin alınması safhasında isg uzmanından faydalanılması faydalı olacaktır. Özellikle, yangın tesisatı, ısıtma havalandırma gibi mekanik tesisat, asansör, elektrik tesisatı ve benzeri konular oluşturdukları tehlikeler bakımından birinci derecede önem arzettiğinden, multidisipliner mesleki formasyonları itibari ile en azından tecrübeli bir makine ya da inşaat mühendisinden yardım alınması da risk değerlendirmesinin daha gerçekçi ve etkin sonuçlar vermesini sağlayabilir.

Çeşitli platformlarda sıklıkla tartışılan bir konu da isg çalışmaları ve risk değerlendirmelerinin apartman sakinlerini kapsayıp kapsamayacağı. Mevzuatta bu çalışmaların çalışanların güvenliğine yönelik olduğu vurgulanmakla beraber güncel çalışma hayatında üretim yapılan ciddi işletmelerde iş sağlığı ve güvenliği konusundaki çalışmalar ziyaretçilerin güvenliğini de kapsamakta. Dolayısıyla apartmanlarda yapılacak her türlü isg çalışmasında genel güvenlik esası gereğince apartman sakinlerini tehdit eden tehlikelerin de değerlendirilmesi toplam fayda açısından daha amaca yönelik olacaktır.

Risk değerlendirme çalışmasını ve acil durum planını kendisi yapacaklar için şimdiden iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesi yönetmeliği, binaların yangından korunması hakkında yönetmelik, asansör yönetmeliği ve konut kapıcıları tüzüğü gibi konuya ilişkin temel mevzuatı incelemelerini tavsiye ediyorum. Risk değerlendirme konusunda temel bilgiler için de buradaki yazılardan faydalanılabilir.

Bakanlık tarafından hazırlanan "Apartmanlar için Risk Değerlendirme Rehberi" sanıyorum oldukça yeterli olacaktır. pdf doküman olarak ekte yer alan rehberin word formatındaki hali için forumda arama yapabilirsiniz.

* Bu makalenin yayın hakları www.is-sagligi-ve-guvenligi.com websitesine ait olup, referans belirtilmeden kullanılamaz.

Ek Bilgi