Doğru ve Uygun İş Eldiveni Nasıl Seçilir Nelere Dikkat Edilir?

İş eldiveni seçimi çoğu zaman problemli bir konu olmuştur. Doğru eldivenin uygun işte kullanılmaması ise genellikle satın almacılar ve çalışanlar (kullanıcıları) tarafından iş eldiveninin kalitesinin sorgulanması ya da kullanımından kaçınılması ile sonuçlanmaktadır. Bu sebeple, biz de bu yazımızda faaliyet alanımıza uygun iş eldiveni seçiminde nelere dikkat etmemiz gerektiği ve bu seçimi hangi kriterlere göre yapacağımızı anlatmaya çalışacağız.

uygun is eldiveni nasil secilir

 

Kişisel Koruyucu Donanım Yönetmeliği ve Avrupa Birliği normlarından 89/886/EEC Direktifi'ne göre öncelikle uygun risk sınıfını saptayıp buna göre eldiven seçilir.

 

Basit kullanımlar için eldivenler - yalnızca minimum seviyede risk taşıyan işlerde:

Temizlik eldivenleri gibi düşük risk taşıyan basit kullanımlar için koruma sağlayan eldivenlerde, üreticilerin kendilerinin test uygulamalarına ve belgelendirme yapmalarına müsaade edilmiştir. Bu kategorideki eldivenler üzerinde CE ibaresini taşır.

Orta seviyede kullanımlar için eldivenler - orta seviyede risk taşıyan işlerde:

Eldivenler, iyi seviyede kesik, delinme ve aşınma performansı isteyen genel kullanımlar gibi orta seviyede risk taşıyan işlerde koruma sağlamak üzere geliştirilmiştir; Onaylanmış bir Kuruluş tarafından bağımsız teste tabi tutulur ve belgelendirmesi yapılır. Eldivenlerin satışı için zorunlu olan CE belgesini yalnızca bu kuruluşlar verebilir. Onaylı Kuruluşların her birinin kendisine ait kimlik numarası vardır. Ürüne onay veren Onaylı Kuruluşun adı ve adresi eldivenle birlikte verilen kullanma talimatı üzerinde yer almalıdır.

Kompleks tasarımlı eldivenler - geri dönüşü olmayan veya ölümcül risk taşıyan işlerde:

Kimyasallar gibi en üst seviyede risk taşıyan işlerde koruma sağlamak üzere geliştirilmiş olan eldivenlerin de Onaylanmış bir Kuruluş tarafından teste tabi tutulmalı ve belgelendirilmelidir. Bunun yanı sıra, ürünün kalite devamlılığı açısından üreticinin kullandığı kalite güvenlik sistemi bağımsız olarak denetlenmelidir. Bu değerlendirmeyi yapan Kuruluşun kimlik numarası CE ibaresinin üzerinde yer almalıdır. (CExxxx şeklinde)

Eldivenler için standartlar nelerdir?

El ve bilek koruma için genel norm olan EN 420:2003 içinde koruyucu eldivenler için genel şartlar ifade edilmiştir. Farklı tipte endüstriyel risklere karşı koruma seviyeleri ise diğer normlarda detaylandırılmıştır. Bunları kabaca sıralayacak olursak;

EN 388 Mekanik Risklere Karşı Özellikler

                 A: Aşınmaya Karşı Dayanıklılık  ; 1-4  Seviye

                 B: Kesilmeye Karşı Dayanıklılık ; 1-5  Seviye

                 C: Yırtılmaya Karşı Dayanıklılık  ; 1-4  Seviye

                 D: Delinmeye Karşı Dayanıklılık ; 1-4  Seviye

EN 374 Kimyasallara ve Mikro Organizmalara Karşı Koruma

                 EN 374-1: Kimyasallara Karşı Koruma Özellikler

                 EN 374-2: Hava Ve Su Geçirmezlik Özellikler

                 EN 374-3: Moleküler Ölçüde Koruma Özellikler

EN 407 Isıya ve Ateşe Karşı Koruma

                 A: Yanmaya Karşı Dayanıklılık ; 1-4 Seviye

                 B: Temas (iletim) Durumunda Isıya Dayanıklılık ; 1-4 Seviye

                 C: Taşınım İle Isıya Dayanıklılık ; 1-4 Seviye

                 D: Yayınım İle Isıya Dayanıklılık ; 1-4 Seviye

                 E: Küçük Erimiş Metal Parçalarına Dayanıklılık ;1-4 Seviye

                 F: Büyük Erimiş Metal Parçalarına Dayanıklılık :1-4 Seviye

EN 511 Soğuktan Koruma

                 A: Conductive Soğuğa Karşı Koruma Özellikler ;1-4 Seviye

                 B: Temas Durumunda Soğuğa Karşı Koruma Özellikler ; 1-4 Seviye

                 C: Su Geçirmezlik Özellikler ; 0-1 Seviye

EN 421 Radyasyon ve/veya Radyoaktif Kirlenmeye Karşı Koruma

EN 60903 Elektriğe Karşı Koruma

EN 10819 Titreşime Karşı Koruma

EN 12477 Kaynak Eldivenleri

EN 659 İtfayeci Eldivenleri

 

eldiven uzerinde bulunan piktogram örnegi

 

Piktogramlar (semboller) neyi ifade ediyor?

Koruyucu donanım Avrupa normlarına uygun üretildiyse, eldivenin ürün etiketlerinde ve kendi üzerinde CE dışında farklı bir takım semboller de (piktogramlar) bulunur. Bu piktogramlar koruyucu donanımın hangi amaca yönelik üretildiği ve geçirdiği testlerin sonuçlarına göre hangi koruma seviyesini garanti ettiğini ifade eder.

Eldiven seçiminde tek kriter olarak satın alma fiyatının uygunluğu yerine, kullanılacağı iş ortamı ve içerdiği tehlikeler gözönüne alınarak amaca uygun ve koruma sınıfı yeterli "standartlara uygun kalitede" ürün tercih edildiği takdirde daha sağlıklı bir çalışma ortamı tesis edilecektir.

İşveren, satın alma mühendisi ya da iş güvenliği uzmanı olarak çalışanlara KKD sağlanması konusunda işin ciddiyetini kavramış olan çoğu işletmede önemli adımlar atılmakta. Fakat bu konuda en büyük şikayetlerden biri daha yeni teslim edilmiş eldivenin işçi tarafından kullanılmadığını yönünde oluyor.

Olaya işçi tarafından baktığımızda ise, elini terlettiği, kısa süre içerisinde parçalanıp kullanılmaz hale geldiği, eline büyük geldiği ya da hassasiyet içeren işini yapmasına engel olduğu yönünde ve benzeri şikayetlerle karşılaşıyoruz.

Özellikle eldiven satın almalarında "el bedeni ölçüm kartının" kullanılması durumunda el ölçüsüne göre seçim yapılarak bedene uygunsuzluk ile ilgili sıkıntılar ortadan kaldırılabilir. Yukarıda kısa tanımları bulunan standartların incelenmesi ya da standartlara uygun ürün satan firmalardan teknik destek talep edilmesiyle işe uygun kişisel koruyucu donanımlar sağlanabilir. Ucuz fiyatlı standart dışı eldiven yerine uygun ürün seçimi ile satın alma maliyetleri uzun vadede azalacak, çalışanların KKD kullanımı konusundaki isteksizlikleri yok olacaktır.

 

Ek Bilgi