6111 sayılı Torba Kanunda Mesleki Eğitim Konusundaki Düzenlemeler

6111 Sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun ?da Mesleki eğitimle İlgili düzenlemeler

 

Kamuoyunda kısaca, ?Torba Kanun? olarak bilinen 6111 sayılı, 25 Şubat 2011 tarih ve 27857 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete de yayınlandı. Torba Kanun bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile ilgili olarak getirdiği düzenlemelerin yanı sıra, başta 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu olmak üzere bazı kanunlarda yapılan değişikliklerle eğitim ve istihdama ilişkin de yeni uygulamalar getirilmiştir.

 torba yasa

 

 

Bu yazıda, çalışma hayatında mesleki eğitimin önemi nedeniyle Torba Kanunun mesleki eğitim konusunda yaptığı düzenlemelere yer verilecektir.

         1) 3308 Sayılı Mesleki Eğitim Kanununda Yapılan Değişiklikler Yükseköğretim kurumları öğrencilerinin 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun kapsamına alınması

6111 sayılı Torba Kanunun 24.maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (e) bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve (g) bendine, ?b) 5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası; meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı, 82 nci maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır. Bu bentte sayılanlar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar ve bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır.? hükmü eklenmiştir.

 

Kanunun 61.maddesinde, ?5/6/1986 tarihli ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun 3 üncü maddesinin (j) bendine ?orta öğretim kurumları? ibaresinden sonra gelmek üzere ?ve mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumları? ibaresi eklenmiştir.

           Kanunun 64.maddesine ise,? 3308 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının son cümlesi değiştirilmiş, dördüncü fıkrasına ?Bakanlık? ibaresinden sonra gelmek üzere ?ve mesleki ve teknik eğitim yapan yükseköğretim kurumlarının bağlı olduğu üniversitelerin? ibaresi eklenmiştir. ?Ancak, işletmelerde meslek eğitimi gören örgün eğitim öğrencilerine, asgari ücretin net tutarının yirmi ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 30?undan, yirmiden az personel çalıştıran işyerlerinde yüzde 15?inden, aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin yüzde 30?undan aşağı ücret ödenemez.? Hükümleri getirilmiştir.

6111 sayılı Torba Kanunun 24,61. ve 64. maddeleri ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 3. ve 25. maddelerinde yapılan değişikliklerle ?mesleki ve teknik eğitim yapan yüksek öğretim kurumları? da 3308 sayılı Kanunun kapsamı içine alınmıştır. Böylece YÖK?e bağlı olarak ön lisans ve lisans düzeyinde eğitim veren yükseköğretim kurumları öğrencilerinin de 3308 sayılı Kanunun verdiği haklardan (staj, sosyal güvenlik ve ücret gibi) yararlanmaları sağlanmıştır

 

 

2) Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerlerin durumu

 

6111 sayılı Kanunun 24.maddesinin ( e) bendinde, ? Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılırlar ve bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası ile bunlardan bakmakla yükümlü olunan kişi durumunda olmayanlar hakkında ayrıca genel sağlık sigortası hükümleri uygulanır.? Hükmü getirilerek, kursiyerler de sosyal güvenlik kapsamına alınmıştır.

            3) On ve daha fazla personel çalıştıran işletmelerin beceri eğitimi yaptırma zorunluluğu

6111 sayılı Torba Kanunun 62. maddesi ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 18. maddesinde yapılan değişiklikle daha önce 25 olan personel sayısı 10?a indirilerek, 10 ve daha fazla personel çalıştıran işletmelere beceri eğitimi yaptırma zorunluluğu getirilmektedir. Böylece beceri eğitimi ve staj yaptırılacak işletme sayısı artmakta, mesleki eğitim alan öğrencilerin mesleklerine ilişkin pratik eğitimlerinin (becerilerinin) gelişmesi için uygun ortam yaratılmaktadır.

4) Beceri Eğitimi Yaptırmayan İşletmelerin Mali Yükümlülüğü

6111 sayılı Torba Kanunun 63. maddesi ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 24. maddesinde yapılan değişiklikle; 3308 sayılı Kanunun 18. maddesi hükmü gereğince, Milli Eğitim Bakanlığınca işletmelerde mesleki eğitim kapsamına alınan ancak beceri eğitimi yaptırmayan işletmelerden,

- 10 ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler, beceri eğitimi yaptırması gereken her öğrenci için eğitim süresince her ay on sekiz yaşını bitirenlere ödenen asgari ücretin 1/3?ü nisbetinde,

- 20 ve daha fazla personel çalıştıran işletmeler ise 2/3?ü nisbetinde Saymanlık hesabına para yatırmakla yükümlü tutulmuşlardır.

Böylece, beceri eğitimi kapsamına alınan 20?nin altında personel çalıştıran işletmeler için 1/3 oranı konularak, beceri eğitimi yaptırmaması halinde daha az parasal yükümlülükle karşılaşması sağlanmıştır.

5) Beceri Eğitimine Gelen Öğrencilere Ödenecek Ücretler

6111 sayılı Torba Kanunun 64. maddesi ile 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununun 25. maddesinde yapılan değişiklikle;

- işletmelerde meslek eğitimi gören örgün eğitim öğrencilerine, 20 ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının %30?undan, 20?den az personel çalıştıran işyerlerinde asgari ücretin net tutarının %15?inden,

- aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin %30?undan aşağı ücret ödenmesi engellenmiştir.

Böylece, yine 20 ve altında personel çalıştıran işletmelere bir kolaylık getirilerek beceri eğitimi yaptırdıkları öğrencilere ödeyecekleri ücretler düşük tutulmuştur. Çıraklık eğitimine devam eden aday çırak ve çıraklara verilen ücretlerle ilgili bir değişiklik yapılmamıştır.

Ek Bilgi