Yazlık Siteler ve Tatil Köylerinde İSG

Bu yazımızda sigortalı yönetici ve işçi çalıştırılan yazlık tatil siteleri ve tatil köylerinde iş sağlığı ve güvenliği açısından önem arzeden hususları ele almaya çalışacağız.

yazlik-sitelerde-is-guvenligi

 

Ülkemizde her insanın hayali bir ev sahibi olduktan sonra bir de yazlığa sahip olmak. Her ne kadar turizmin gelişmesinden ve uygun fiyatlı tatil imkanları arttıktan sonra azalma eğilimi de gösterse günümüzde mevcut yazlık siteler yer yer küçük bir kasaba boyutlarına ulaşmış ve yönetilmesi için profesyonel hizmet alımı zorunlu hale gelmiş durumda. Bu yazımızda fazla detaya girip sıkıcılaştırmadan yazlık sitelerde iş sağlığı ve güvenliği açısından alınması gereken tedbirler konusunu işleyecek ve tatil köyleri için ilave tedbirleri sıralamaya çalışacağız.

Yazlık sitelerde çalışan personelin gündelik faaliyetleri çok farklı çalışmaları kapsadığından normal işyerlerindeki gibi sağlık raporları alınması, rutin sağlık kontrollerinden geçirilmeleri ve tetanoz aşısı gibi uygulamalarla sağlık gözetimlerinin yapılması öncelikli olarak ele alınması gereken konudur. Önemli bir diğer konu ise tüm personele genel iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verilmesi, yaptıkları çalışmaların içerdikleri riskler hakkında bilgilendirilmeleri gerekliliğidir.

Site güvenliği için dışarıdan hizmet alınması durumunda hizmet alınan kurumun iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri alıp almadığı sorgulanmalı. Çünkü şiddet ve benzeri pek çok riski içeren güvenlik konusunda ana işveren olarak sorumluluk site yönetiminde. Kendi personelinin gece bekçisi veya giriş kapısı güvenliği olarak görevlendirildiği durumlarda ise yönetim yapacağı/yaptıracağı risk değerlendirmesinde bu konuya da yer vermeli. Genelleştirecek olursak, yapılan tüm dış hizmet alımlarında alt işverenin iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri sorgulanmalı!

Bahçe bakım ve budama (ağaç budama yüksekte çalışmadır!) işlerinde kullanılan çim biçme makinası ve elektrikli testere gibi elektrikli aletlerin bakımları, Türkçe kullanım talimatları, kablolarının eksiz/onarımsız olma gerekliliği ve uygunlukları gibi konular dikkate alınmalı. Bunlara matkap ve kullanılmakta olan benzeri diğer elektrikli aletler ve el testeresi, bahçıvan makası gibi tüm el aletleri de dahil edilmeli, ilave eğitimler ve gerekli kişisel koruyucu donanımlar sağlanmalı, uygun koruyucu donanımın kullanımı sağlanmalıdır.

Sivrisinek ve benzeri haşerat için ilaçlama uygulamalarında ve bahçe işlerinde kullanılan tarım ilaçları uygulamalarında da gerekli koruyucu donanım kullandırılmalı. Genel olarak aşağıda listelenmiş tüm maddeler kayıt altına alınmalı (bkz. Malzeme güvenlik bilgi formu) ve kullanım ve depolanma koşulları düzenlenmelidir;

  • Haşere ilaçlamada kullanılan kimyasallar ve zehirler

  • Varsa havuz temizliğinde kullanılan kimyasallar

  • Genel temizlik kimyasalları

  • Arıtma tesisinde kullanılan kimyasallar

  • Tarım ilaçları ve benzeri kimyasallar

  • Boya, vernik gibi bakım ve dekorasyon kimyasalları

Benzer şekilde havuz ve arıtma gibi tesislerin bakım işlerinde de iş güvenliği tedbirleri alınmalı, gerekli işaretlemeler yapılmalı, eğitimler ve gerekli (ustalık) belgeleri tamamlanmalıdır. Burada çok önemli bir konuya dikkat çekmek istiyorum; ehil olmayan kişiler bilgisi dışındaki konularda asla çalıştırılmamalı ve bu çalışmalar kendi inisiyatiflerine bırakılmamalıdır!

Çoklukla orman ve denizin içiçe olduğu bölgelerdeki yapılaşmalar söz konusu olduğundan yangın konusu da büyük önem taşımaktadır. Bu yüzden personele yangın ile mücadele eğitimi verilmesi, gerekli yangınla mücadele ekipmanlarının temini, acil durum eylem planı hazırlanması, ekiplerin kurulması ve gerekli işaretlemeler ve görünür yerlere acil durumlarda aranacak telefon numaralarının bulunduğu levhaların asılması gerekir.

Benzer şekilde havuz ve deniz kıyısında kayma düşme benzeri yaralanmalar ve boğulma gibi durumlar için gerekli önlemler alınmalı, uyarı levhaları yerleştirilmeli, denize güvenlik şeridi çekilmeli, ilk yardım malzemeleri temin edilmelidir. Özellikle tatil köyleri gibi kalabalık turistik işletmelerde cankurtaran servisi ile sürekli gözetim sağlanması yerinde olacaktır.

Aydınlatma ve elektrik hatlarının güvenliği de dikkate alınması gereken konulardandır. Yapılacak risk değerlendirmesinde mutlaka -özellikle- gece yürüyüş yollarının aydınlatmasına yer verilmeli, çoğunlukla toprak altında yer alan elektrik dağıtım hattının güvenliği sorgulanmalıdır. Elektrik kutularının nizami olması dışında, ehil olmayan kişilerin müdahalesine izin vermeyecek şekilde kilitli olmasına da dikkat edilmelidir. Ayrıca logar kapakları ve benzeri çukurların açık bırakılmaması, geçici işlerde gerekli işaretleme, çevresinin kapatılması ve aydınlatmanın da sağlanması gerekmektedir.

Burada konuyu sadece çalışanların değil genel sağlık ve güvenlik ilkeleri açısından değerlendirmeye çalıştığımdan dolayı kafeterya gibi tesislerin de özellikle hijyen bakımından risk değerlendirmesinde yer alması gerektiğine inanıyorum. Çevre güvenliği için arıtma tesisinden alınacak numuneler ve deniz suyu numunelerinin mevzuatlar doğrultusunda incelenip değerlendirilmesi de büyük önem taşımaktadır. Yapım onarım ve bakım işlerinden ortaya çıkan molozların ve evsel atık olarak tanımladığımız çöplerin uygun biçimde depolanması ve uzaklaştırılması da çok önemli bir konu. Zira pek çok yazlık yerleşim bölgesinde yol kenarları ve ormanlık alanların çöplük gibi kullanıldığına üzülerek şahit oluyoruz. Tatil yapmak, dinlenmek ve eğlenmek her insanın yaşamsal hakkı olmakla beraber, dünyamızın bizden gelecek nesillere miras değil gelecek nesillerin bize emaneti olduğunun unutulmaması gerekir.

tatil-koyu-is-guvenligi

Çocuk oyun parkları, açık hava spor aletleri ve disko benzeri gece eğlence tesisleri de değerlendirmeye tabi tutulmalı. Özellikle müzik yayını olan kapalı alanlarda gerekirse gürültü ölçümü yapılarak gerekli uyarı levhaları asılmalı, acil durumlarda tahliye için ışıklı işaretleme yapılmalıdır.

Yazlık sitelerde yoğun olarak rastlanan çek çek diye adlandırılan traktör arkasına oturaklı römork kullanılarak kısa mesafeli insan yolcu taşıma işleri de Karayolları Trafik Yönetmeliği gözönüne alınarak değerlendirilmelidir. (Normalde yasak olmakla beraber onaylı araç tadilat projesi ve uygun şartlar sağlandığında izin verilmekte) Yerleşim ile deniz kıyısı arasında kot farkı bulunan bölgelerde rastlanan teleferik ve asansör gibi uygulamalarda da periyodik bakımların yapılması ve gerekli güvenlik tedbirlerinin alınması önemlidir.

Çok uç bir örnek gibi görünse dahi çoklukla alkol kullanımının yüksek olduğu yazlık site ve tatil köylerinde önemli risklerden birisi de fiziksel şiddettir. Bu konunun da değerlendirilmesi yerinde olacaktır. Benzer şekilde yabani hayvan saldırısı ve bölgesel olarak deniz kaynaklı riskler de değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.

Yukarıda kısaca ele alınan konular dışında sıklıkla turistik tatil köyü işletmelerinde rastlanan surfing, rafting, parasailing, jetski, su kayağı, muz, aquapark ve benzeri hizmetlerin de iş sağlığı ve güvenliği ilkeleri doğrultusunda değerlendirmeye tabi tutulması gerekmektedir.

 

* Bu makalenin yayın hakları www.is-sagligi-ve-guvenligi.com websitesine ait olup, referans belirtilmeden kullanılamaz.

Ek Bilgi