3 items tagged "toz"

1 - 3 Arası Sonuçlar ( Toplam 3 )

Kaynak İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği

Neredeyse üretim yapılan tüm sektörlerde pratik ve süratli olması sebebiyle metal malzemelerin kesilmesi ve birleştirilmesi işlemlerinde yoğun olarak kullanılan çeşitli kaynak yöntemlerinin yarattığı tehlikeler ve bunlara bağlı risklerin önlenmesi için öncelikle bu tehlikelerin sınıflandırılması gerekmektedir.

kaynak-uyari-isaretleri

Sağlık Kuralları Bakımdan Günde Azami Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik

Resmi Gazete Tarihi: 16.07.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28709

SAĞLIK KURALLARI BAKIMINDAN GÜNDE AZAMİ YEDİBUÇUK SAAT VEYA

 DAHA AZ ÇALIŞILMASI GEREKEN İŞLER HAKKINDA YÖNETMELİK

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam ve Dayanak

Amaç

MADDE 1 ? (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Yönetmelikte belirtilen işlerde, çalışanların sağlık kuralları bakımından, çalışabilecekleri azami çalışma sürelerini düzenlemektir.

Kapsam

MADDE 2 ? (1) Bu Yönetmelik, sağlık kuralları bakımından günde ancak yedi buçuk saat veya daha az çalışılması gereken işleri kapsar.

Dayanak

MADDE 3 ? (1) Bu Yönetmelik 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.

İKİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Günde azami yedi buçuk saat çalışılabilecek işler

MADDE 4 ? (1) Bir çalışanın günde ancak yedi buçuk saat çalıştırılabileceği işler aşağıda belirtilmiştir.

a) Kurşun ve arsenik işleri:

1) Kurşun üretilen galenit, serüzit, anglezit gibi cevherlerin çıkarılmasına ilişkin maden ocağı işleri.

2) Kurşunlu madenlerden yahut içinde kurşun bulunan kül, maden köpüğü, kurşun fırın kurumu, üstübeç artığı ve benzeri maddelerden kurşun üretimi için yapılan izabe işleri.

3) Antimuan, kalay, bronz ve benzeri maddelerle yapılan kurşun alaşımı işleri.

4) Kurşun levha ve lehimlerin alevle kesilmesi, kurşunlu boyaların alevle yakılması işleriyle levha, tel, boru, akümülatör, şişe kapsülü, yapımı gibi kurşun veya kurşun alaşımıyla çalışılan işler.

5) Üstübeç, sülügen, kurşun tetraetil gibi zehirli ve kimyasal kurşun veya arsenikli bileşiklerin hazırlanması işleri.

6) İçinde kurşun ve arsenik bulunan boya ve vernik gibi maddelerin kullanıldığı emaye, güderi, meşin, kauçuk, çini, cam, yapma süs taşları, yapma çiçek ve oyuncak yapımı işleriyle bina, dokuma ve otomobil boyacılığı ile dar mekanlarda, iç mekanlarda veya sağlığa uygun olarak havalandırılmayan mekanlarda yapılan boyacılık, renkli baskı ve harf matbaacılığı (tipografi) işleri.

7) Kurşun levhaları birbirine kaynatma işleri.

b) Cam sanayii işleri:

1) Cam yapımında kullanılan ilkel maddeleri toz haline getirme, eleme, karıştırma ve kurutma işleri (bu işleri yapmak üzere tam kapalı odalar içinde otomatik makineli tesisat veya çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde).

2) Eritme işleri (otomatik besleme fırınlarıyla çalışılmadığı takdirde).

3) Ateşçilik işleri.

4) Üfleme işleri (tamamen otomatik makinelerle yapılmadığı takdirde).

5) Basınçla yapılan cam işleri (cam tazyiki işleri).

6) Ayna camı sanatında potalı cam dökümü işleri (potalar kalıp masasına mekanik araçlarla taşınmadığı takdirde).

7) Camı fırın başından alma işleri.

8) Yayma fırınlarında düzeltme işleri.

9) Tıraş işleri.

10) Asitle hak ve cilalama işleri.

11) Basınçlı havayla kum püskürten cihazlarla yapılan işler (çalışma ortamındaki tozları sağlık için tehlike oluşturmayacak düzeye indiren havalandırma tesisatı bulunmadığı takdirde).

12) Pota ve taş odalarında görülen işler.

c) Cıva sanayii işleri:

1) Cıva amalgamlarından altın ve gümüş ayırma işleri, akümülatörcülükte çinko amalgamı işleri, harç malzemesi yapımında cıvalı kurşunlu yapılan lehimcilik işleri.

2) Cıvalı aletler yapımı işleri.

3) Cıva buharlı elektrik ampulleri yapımı işleri.

4) Süblime, kalomel ve cıva fulminat gibi cıvalı bileşiklerin hazırlanması işleri ve laboratuvarlarda cıvayla yapılan işler.

ç) Çimento sanayii işleri:

1) İlkel maddeleri kırma, ufalama, ezme, eleme ve karıştırma işleri.

2) Otomatik fırınlarda pişirme işleri.

3) Klinkeri öğütme, eleme, torba ve fıçılara koyma işleri (otomatik olarak tozun etrafa yayılmasını önleyici bir düzenleme yapılmadığı takdirde).

d) Kok fabrikalarıyla termik santrallerdeki işler:

1) Ateşçilik, ocak temizliği, jeneratör, doldurma, boşaltma ve temizleme işleri.

2) Kimyasal arıtma işleri.

3) Gazın geçtiği cihaz ve boruların onarılması ve temizlenmesi işleri.

4) Kok fabrikalarında kömür ve ocak işleri.

5) Elektrik enerji üretim santrallerinin kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işleri, (ateşçiliğin elle yapılması durumunda veya kül ve kömürlerin taşınmasında tozun etrafa yayılmasını önleyici tesisler olmadığı takdirde).

6) Termik santraller ile her çeşit buhar kazanlarının kazan dairesindeki ateşçilik, kül ve kömürlerin taşınması işleri. (ateşçiliğin elle yapılması durumunda veya kül ve kömürlerin taşınmasında tozun etrafa yayılmasını önleyici tesisler olmadığı takdirde).

e) Çinko sanayii işleri:

1) Çinko madeninin toz haline getirilmesi, karıştırılması, elenmesi ve fırınlanması işleri.

2) Damıtma fırınının işletilmesi, fırınlardan küllerin ve cürufun kaldırılması işleri.

3) Çinkoyla alaşım yapılması işleri.

4) Çinko tozunun ambalajlanması işleri.

5) Sürekli olarak yapılan galvanizli demir lehimciliği işleri.

6) Çinko tozu kullanılan kimyasal ve sınai işler.

7) Elektrolitik çinko madeni üretilen tesislerdeki işler.

f) Bakır sanayii işleri:

1) Bakır cevheri çıkarılan maden ocaklarında yapılan işler.

2) Cevherin kuru veya yaş yöntemle zenginleştirilmesi ve elde edilmesi işleri.

3) Bakır fabrikalarında cevherin yıkama, flotasyon ve izabe işleri.

4) Hurda bakırın eritilerek dökülmesi işleri.

g) Alüminyum sanayii işleri:

1) Alüminyum oksit üretimi işleri.

2) Alüminyum bronzu hazırlama işleri.

3) Alüminyum madeni üretimi işleri.

ğ) Demir ve çelik sanayii işleri.

1) Demir izabe fabrikalarında cevherin demire çevrilmesi işleriyle boru fabrikalarının fırın ve döküm dairelerinde yapılan işler.

2) Çelikhanelerin çelik yapılan fırınlarıyla bunların teferruat ve eklentilerinden olan ikinci derecedeki fırınlarda ve konvertörlerde yapılan işler.

3) Sıvı haldeki demir ve çeliğin tesisat ve teçhizatla veya mekanik olarak taşınmasına ilişkin işler.

4) Sıcak veya sıvı haldeki cürufun taşınması ve işlenmesi işleri.

5) Haddehanelerde (soğuk demirle çalışılan haddehaneler hariç), fırınlarda, hadde serilerinde, haddehaneyi kızgın veya sıvı çelik yahut demirle besleyen tesisat ve araçlarla görülen işlerle kızgın halde olan yarı mamul parçaların kesilmesi ve hazırlanması işleri.

6) Demir ve çelik presleme makinelerinde yapılan işlerle bu makinelerin sıcak demir veya çelikle beslenmesi ve yapılan sıcak parçaların kaldırılma veya taşınması işleri.

7) Cürufun kırılması, ezilmesi, toz haline konulması, tozların çuvallara doldurulması ve yükletilmesi işleri.

h) Döküm sanayii işleri:

1) Kalıp kumunun hazırlanması işleri.

2) Döküm kalıp ve maçalarının yapılması ve döküme hazır duruma getirilmesi işleri.

3) Döküm şarjının hazırlanması ve her çeşit maden eritme (izabe) fırınlarının döküme hazır duruma getirilmesi işleri.

4) Maden eritme ve dökme işleri.

5) Kalıpların sökülmesi ve dökümlerin temizlenmesi işleri.

6) Savurma ve düşey döküm yapımı işleri.

ı) Kaplamacılık işleri:

1) Parlak ve mat kaplama işleri (galvano).

2) Polisaj işleri.

3) Kalaycılık işleri.

4) Doldurma yoluyla galvanizleme işleri.

5) Asitle yüzey temizleme işleri.

i) Karpit sanayii işleri:

1) Kireç ve kokun ark fırınında eritilmesi işleri.

j) Asit sanayii işleri:

1) Asit için hammaddelerin hazırlanması işleri.

2) Asidin yapılma safhalarındaki işler.

3) Asidin dinlendirilme, yüklenme, boşaltılma ve taşınması işleri.

4) Baca gazlarından asit elde edilmesi işleri.

k) Akümülatör sanayii işleri:

1) Akümülatör yapım ve onarım işleri.

2) Akümülatör suyu hazırlama ve şarj işleri.

l) Kaynak işleri:

1) Her çeşit koruyucu gaz altında yapılan kaynak işleri.

2) Toz altı kaynak işleri.

3) Oksijen ve elektrik kaynağı işleri.

m) Madenlere su verme işleri:

1) Su verme işleri (sertleştirme).

2) Semantasyon işleri.

n) Kauçuk işlenmesi işleri:

1) Kauçuk hamurunun karıştırılması, fırınlanması işleri.

2) Sağlığa uygun olarak havalandırılmayan yerlerde, otomatik tesisat kullanılmadan yapılan sıcak vulkanizasyon işleri.

o) Yeraltı işleri:

1) Maden ocakları işleri (elementer cıva bulunduğu saptanan cıva maden ocakları hariç), kanalizasyon ve tünel yapımı gibi yer altında yapılan işler.

ö) Radyoaktif ve radyoiyonizan maddelerle yapılan işler:

1) 19/4/1937 tarihli ve 3153 sayılı Radiyoloji, Radiyom ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Kanunun Ek 1 inci maddesinde yer alan hükümler saklı kalmak kaydıyla doğal ve yapay radyoaktif, radyoiyonizan maddeler veya bütün diğer korpüsküler emanasyon kaynakları ile yapılan işler.

p) Gürültülü işler:

1) Gürültü düzeyi en yüksek maruziyet etkin değerini (8h=85 dB(A)) aşan işler.

r) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler:

1) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işlerden 20 metreye kadar derinlik veya 2 kg/cm2 basınçta yapılan işler (iniş, çıkış, geçiş dahil).

s) Pnömokonyoz yapan tozlu işler:

1) Pnömokonyoz yapan tozların bulunduğu işyerlerindeki işler.

ş) Tarım ilaçları:

1) Tarım ilaçları kullanımı işleri.

Günde yedi buçuk saatten daha az çalışılması gereken işler

MADDE 5 ? (1) Bir çalışanın günde yedi buçuk saatten daha az çalıştırılması gereken işlerle bunların her birinde en çok kaçar saat çalıştırılacağı aşağıda belirtilmiştir.

a) Su altında basınçlı hava içinde çalışmayı gerektiren işler (iniş, çıkış, geçiş dâhil):

1) 20-25 (20 hariç) m. derinlik veya 2-2,5 (2 hariç) kg/cm2 basınçta 7 saat.

2) 25-30 (25 hariç) m. derinlik veya 2,5-3 (2,5 hariç) kg/cm2 basınçta 6 saat.

3) 30-35 (30 hariç) m. derinlik veya 3-3,5 (3 hariç) kg/cm2 basınçta 5 saat.

4) 35-40 (40 hariç) m. derinlik veya 3,5-4 (3,5 hariç) kg/cm2 basınçta 4 saat.

5) Dalgıçlar için bu süreler, 18 metreye kadar 3 saat, 40 metreye kadar olan derinliklerde 1/2 saattir.

b) Cıva işleri:

1) Cıva izabe fırınlarında görülen işler 6 saat.

2) Elementer cıva bulunan ocaklarda görülen işler 6 saat.

c) Kurşun işleri:

1) Kurşun izabe fırınlarının teksif odalarında biriken kuru tozları kaldırma işleri 4 saat.

ç) Karbon sülfür işleri:

1) Karbon sülfürden etkilenme tehlikesi bulunan işler 6 saat.

d) İnsektisitler:

1) Karbamatlı ve organik fosforlu insektisitlerin yapımı, paketlenmesi, çözelti olarak hazırlanması ve uygulanması işleri 6 saat.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

Başka işte çalıştırma yasağı

MADDE 6 ? (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde çalışanlar, 4 ve 5 inci maddelerde belirtilen günlük azami iş sürelerinden sonra diğer herhangi bir işte çalıştırılamazlar.

Fazla çalışma yasağı

MADDE 7 ? (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işlerde fazla çalışma yapılamaz.

Bildirim yükümlülüğü

MADDE 8 ? (1) Bu Yönetmelikte sayılan işlerden herhangi birinin veya birkaçının sürekli olarak yapıldığı işyeri işverenleri, bu işlerin çeşit ve niteliklerini, yapılma zamanlarını, anılan işlerde çalışanların erkek ve kadınlar ayrı ayrı gösterilmek suretiyle sayılarını, işe başlamadan önce işin yürütüldüğü yerin bağlı bulunduğu Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğüne yazılı olarak bildirmekle yükümlüdürler.

İtirazlar

MADDE 9 ? (1) İşyerlerinde yapılan işlerin 4 ve 5 inci maddelerde sayılan işlerden olup olmadığına ilişkin itirazlar ile 4 ve 5 inci maddelerde yer almayan işlere ilişkin başvurular, kullanılan maddelerin özellikleri, uygulanan teknoloji ve alınan teknik ve idari toplu koruma önlemleri de göz önünde bulundurulmak ve Sağlık Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından karara bağlanır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Son Hükümler

Yürürlükten kaldırılan yönetmelik

MADDE 10 ? (1) 15/4/2004 tarihli ve 25434 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.

Bildirim ve muafiyet

GEÇİCİ MADDE 1 ? (1) 15/4/2004 tarihli ve 25434 sayılı Resmî Gazete?de yayımlanan Sağlık Kuralları Bakımından Günde Ancak Yedibuçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik kapsamında daha önce bildirim yapılmış olan iş ve işyerleri için 8 inci madde hükümleri uygulanmaz.

Yürürlük

MADDE 11 ? (1) Bu Yönetmeliğin 8 inci maddesi yayımı tarihinden itibaren üç ay sonra diğer maddeleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 12 ? (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.


 

Maden ve Taşocakları İşletmelerinde ve Tünel Yapımında Tozla Mücadeleyle İlgili Yönetmelik

Resmi Gazete Tarihi: 14.09.1990 Resmi Gazete Sayısı: 20635

MADEN VE TAŞOCAKLARI İŞLETMELERİNDE VE TÜNEL YAPIMINDA TOZLA MÜCADELEYLE İLGİLİ YÖNETMELİK

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Genel Hükümler

Amaç, Kapsam, Kanuni Dayanak, Tanımlar

Amaç

Madde 1 ? (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Yönetmeliğin amacı maden ve taş ocakları işletmelerinde, tünel yapımında ve tamamlayıcı tesislerinde çalışan işçilerde pnömokonyoz (akciğer toz) hastalığına neden olacak toz oluşumunu önlemektir.

Kapsam

Madde 2 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Yönetmelik maden ve taş ocakları ile tünel yapımında ve tamamlayıcı tesislerinde tozun kontrolü için uyulması gereken teknik yöntemler ile çalışanların tıbbi kontrol muayenelerini kapsar.

Kanuni dayanak

Madde 3 - Bu Yönetmelik 1475 sayılı İş Kanunu'nun 74 üncü maddesine istinaden çıkarılan "Maden ve Taş Ocakları İsletmelerinde ve Tünel Yapımında Alınacak İşçi Sağlığı ve İş

Güvenliği Önlemlerine İlişkin Tüzük"ün 380 inci maddesine dayanılarak düzenlenmiştir.

Tanımlar

Madde 4 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu Yönetmelikte geçen;

Bakanlık: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığını,

Toz: Maden ve taş ocaklarında, tünel yapımında ve tamamlayıcı tesislerinde işyeri havasına yayılan mineral ve kayaç parçacıklarını,

Solunabilir Toz: Aerodinamik eşdeğer çapı 0-5 mikron büyüklüğünde kristal veya amorf yapıda toz ile çapı 3 mikrondan küçük, uzunluğu çapın en az 3 katı olan ipliksi tozları,

Fibrojen Toz: Solunumla akciğerlere ulaşarak biriken ve bunun sonucunda dokusal değişim oluşturarak akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapan tozları,

İnert Toz: Solunumla akciğerlere ulaşmalarına rağmen akciğerlerde fonksiyonel bozukluk yapmayan tozları,

Pnömokonyoz - Akciğer Toz Hastalığı: Akciğerlerde toz birikmesi ve buna karşı dokusal tepkime sonucu oluşan akciğer hastalığını,

Toz ÖIçümü: Ortam havasında gravimetrik esasa veya ipliksi tozlarda lif sayısına göre toz miktarını belirlemeyi,

Tozsuz İşler: Ortam havası eşik sınır değeri (ESD) O MG/m³ olan işleri,

Tozla Mücadele Birimi (TMB): Maden ve taş ocaklarında, tünel yapımında ve tamamlayıcı tesislerinde Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde tozla mücadele işlevini üstlenecek birimi,

Toz Kontrol Mühendisi: Toz kontrolü konularında eğitim veya kurs görmüş ve daimi olarak işyerinde görevli olan maden veya jeoloji mühendisini, birden fazla işletmesi olan işverenlerin işletmelerden birinde veya Genel Müdürlük merkezinin bulunduğu yerde ikamet eden maden veya jeoloji mühendisini,

Toz Laboratuar Sorumlusu: Laboratuarda toz değerlendirmeleri konusunda eğitim görmüş jeoloji, maden ve kimya mühendisi veya kimyageri,

Örnekçi: Maden ve taşocaklarında, tünel yapımında ve tamamlayıcı tesislerinde çalışma ortamından örnek alma konusunda eğitim görmüş işçi veya teknisyeni,

Tozla Mücadele Komisyonu (TMK): Yönetmelikle ilgili konularda alınacak kararlara esas olmak üzere teknik ve tıbbi açıdan görüşler hazırlamak amacıyla oluşturulan komisyonu,

İSGÜM: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi ve bu Merkezin bölge laboratuar şefliklerini,

ILO:Uluslararası Çalışma Örgütü'nü,

Eşik Sınır Değer (ESD;TWA): Uzun süre ve olağan çalışma saatlerinde sağlık açısından herhangi bir sorun oluşturmayangünlük aşılmaması gereken değeri,

Tam Kapalı Sistem: Tozun kaynağından emilerek çöktürme ve lüzum halinde filtre işleminden sonra, eşik sınır değerlerin altındatoz bulunduran havayı çalışma ortamına bırakan sistemi,Kristal yapıda SiO2, Kuvarsi tridimit, kristobaliti,

Asbest: Serpantin veya amfibol gruplarına giren lif yapılı minerallerden kirizotil (beyaz asbest), aktinolit, amozit (kahverengi asbest) antofillit, krokidolit (mavi asbest), tremolit minerallerinden birini veya birkaçını içeren karışımı,

Toz Örnekleme Cihazı: Ortam havasındaki solunabilir tozları örneklemeye yarayan cihazı ve kişisel toz toplama cihazını,Standart Göğüs Filmi: 35x35 cm. veya daha büyük boyutta ILO

sınıflandırılmasına göre 1 ve 2 nci kalitede göğüs radyografisini,

A Okuyucu: ILO Uluslararası Pnömonkonyoz Radyografisi Sınıflandırması konusunda eğitim almış hekimi,

B Okuyucu: ILO Uluslararası Pnömonkonyoz Radyografisi Sınıflandırması konusunda eğitim almış göğüs hastalıkları veya radyoloji uzmanı hekimi,

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

İşverenlerin Yükümlülükleri, Tozla Mücadele

Komisyonu, Tozla Mücadele Birimleri Kuruluş ve Görevleri

İşverenlerin yükümlülükleri

Madde 5- (Değişik: RG-26/2/2000-23976) Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinin işverenleri, işyerlerinde çalışmalar sırasında toz çıkışını önlemek veya çıkan tozu bastırmak için gerekli teknik tedbirleri almak ve işçinin çalıştığı ortamdaki solunabilir toz miktarını Yönetmelikte belirtilen yöntemlere göre ölçmek veya TMK'nın yetkili kıldığı laboratuarlara veya İSGÜM'e ölçtürmek ve çalışanların tıbbi kontrol muayenelerinin yapılmasını sağlayarak pnömokonyozdan korumak, işyerlerinde teknik ilerlemelerin getirdiği daha uygun sağlık şartlarını sağlamak zorundadır.

Tozla Mücadele Komisyonu (TMK)

Madde 6 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Sağlık Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, maden işkolunda kendisine mensup işçi ve işveren sayısı en yüksek işçi ve işveren konfederasyonlarından birer temsilci ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcileri ve Bakanlıkça uygun görülecek tozla mücadele ve pnömokonyoz konularında çalışmaları bulunan bir hekim ve bir mühendisin katılmasıyla bir komisyon kurulur. Bu komisyon üyelerinin görev süresi üç yıldır.Süresi bitenler yeniden görevlendirebilir.

Bu komisyon en az altı ayda bir defa toplanarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İşçi Sağlığı Daire Başkanlığının, İş Teftiş Kurulu Başkanlığının Yönetmelik kapsamına giren işyerleri işverenlerinin ve konu ile ilgili diğer kuruluşların Yönetmelik uygulamasına ilişkin görüş ve önerilerini inceleyerek karara bağlar.

T.M.K'nın sekreterlik hizmetleri, İşçi Sağlığı Daire Başkanlığı tarafından yürütülür.

T.M.K.'nın görev, yetki ve sorumlulukları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temsilcilerinin nasıl belirleneceği konuları Bakanlıkça çıkartılacak bir Yönerge ile düzenlenir.

Kapsam dışına çıkarılabilecek veya kapsama alınabilecek işyerleri

Madde 7 (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu madde 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 29.maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Tozla Mücadele Birimi kuracak işyerleri

Madde 8 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toplam işçi sayısı 300 ve daha fazla olan işletmeler TMB kurmakla yükümlüdürler. İşçi sayısı 300'den az olan işyerleri,üretim kapasitesi, İSGÜM ölçüm sonuçlarına dayanarak tozun niteliği ve yoğunluğuna göre Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişinin veya İSGÜM'ün teklif edeceği işyerleri, TMK'nın uygun görmesi durumunda TMB kurmak zorundadır.

Yönetmelik kapsamına giren ve aynı il sınırları dahilinde veya 100 km. çaplı alan içindeki işyerleri ortaklaşa Tozla Mücadele Birimi kurabilirler.

Bir TMB kurmuş olan işveren, aynı tozla mücadele birimi ile farklı illerde ve diğer işletmelerindeki tozla mücadele işlemlerini yürütebilir.

Tozla Mücadele Birimi

Madde 9 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Tozla Mücadele Birimi; bir toz kontrol mühendisi, toz laboratuar sorumlusu, yeterli sayıda örnekçi, örnek alma cihazı ve laboratuardan oluşur.

Tozla Mücadele Birimi kurmakla yükümlü olmayan işyerleri

Madde 10 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Tozla Mücadele Birimi kurmakla yükümlü olmayan işyerlerinde toz örneği alınması ve değerlendirilmesi İSGÜM tarafından veya İSGÜM'ce yapılacak değerlendirme sonucuna göre TMK'nın yetkili kıldığı laboratuarlarca yapılır. Gerek görüldüğünde yetkili kılınmış laboratuarlar, İSGÜM tarafından incelemeye alınır, düzenlenecek rapor TMK'ya gönderilir.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi Müdürlüğünün görevi

Madde 11 (Değişik: RG 26/2/2000-23976)  İSGÜM, bir program dahilinde toz ölçme ve değerlendirme işlemlerini yürütür.

İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Merkezi Müdürlüğünün yetkileri

Madde 12 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toz ölçüm işlemlerini kendileri yürüten veya TMK tarafından yetkili kılınmış laboratuarlara ölçtüren işletmelerde gerek görüldüğünde İSGÜM elemanlarınca toz ölçüm ve değerlendirme işlemleri yapılır, düzenlenecek rapor İSGÜM'ce belirlenecek ilgililere gönderilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Örneklerin Alınması, Değerlendirilmesi

 Örnek alınması ve değerlendirilmesi

Madde 13 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toz ölçümlerini ipliksi tozlar hariç gravimetrik yöntemle yapılır. Örnekler, yeraltı ve yerüstü işyerlerinde dört veya sekiz gözlü yatay çöktürücü tipi gravimetrik esaslı sürekli toz toplama cihazı ile ve gerektiğinde yeraltı işyerlerinde kişisel toz toplama cihazı veya TMK tarafından amaca uygunluğu onaylanan örnek alma cihazı ile alınır .

Yönetmelik kapsamındaki tüm işyerlerinde solunabilir toz ve kristal yapıda SiO2 yoğunluğu tespit edilir.

Asbest ve diğer ipliksi yapıda toz oluşan işletmeler ile tamamlayıcı tesislerinde toz yoğunluğu değerlendirilmesi lif sayımı yöntemi ile yapılır.

Örnek alma zamanı

Madde 14 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Her işyerinde periyodik olarak solunabilir toz yoğunluğu ölçümleri bir program dahilinde yapılır.

Toz örnekleri üretim yapılan günlerde toz kaynaklarının fazla olduğu yerlere öncelik ve önem verilerek en çok işçi çalışan vardiyada ve tüm vardiyayı temsil edecek sürede alınır.

Solunabilir toz konsantrasyonunun periyodik olarak ölçülmesi, üretim yerlerinde ayda bir, galeri sürmelerinde iki ayda bir, diğer yer altı işyerlerinde dört ayda bir, üretim dışı yer üstü işyerlerinde yılda birden az olamaz.

İSGÜM tarafından yapılan ölçümler bu sürelerin dışındadır. Örnek alma zamanı TMK'nın görüşü alınarak Bakanlık onayı ile değiştirilebilir.

 

Örnek alınacak yerler

Madde 15 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toz örnekleri yer altında çalışanların solunum seviyesi yüksekliğinde ayak içinden, hava dönüş yollarından, taban ve lağımların gerisinden, transfer bölümlerinden, yer üstünde ise toz kaynağı oluşturan yerlerden, kırıcı ve transfer bölümlerinden alınır.

Eşik sınır değerler

Madde 16 -(Değişik: RG 26/2/2000-23976) Yönetmelik kapsamına giren tüm işyerlerinde ipliksi toz dışında ortam havasında kristal yapıda SiO2 içeriği %5'ten fazla olan solunabilir tozların Eşik Sınır Değerleri (ESD) aşağıdaki eşitlik yardımı ile bulunur.

ESD =    25               Mg/m³

% SiO2

Kristal yapıda SiO2 içeriği %5'ten az olduğu takdirde ESD 5 mg/m³ olarak kabul edilir.

Solunabilir toz içinde kristal yapıda SiO2 oranı %5'ten az olan yerlerde birinci ölçmeyi takip eden toz ölçmelerinde kristal yapıda SiO2 yoğunluğu tespiti zorunlu değildir. Ancak kayaç değişikliği durumlarında bu oran yeniden tespit edilir.

Eşik Sınır Değerlerine göre işyerlerinde çalışma

Madde 17 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toz yoğunluğu ESD'nin üstünde olan işyerlerinde üretime yönelik olarak işçi çalıştırılamaz. Bu gibi işyerlerinde toz oluşumunun önlenmesi veya tozun bastırılması yöntemleri ile toz yoğunluğunun ESD'nin altına düşürülme çalışmaları yapılır. Toz bastırma çalışmaları sonucunda toz ölçümü yenilenir, toz yoğunluğu ESD'nin altına düştüğü tespit edildiğinde çalışmalara izin verilir.

Toz ölçüm sonuçlarının saklanması

Madde 18 -(Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toz ölçüm sonuçları değerlendirilerek belgelenir ve bunun bir örneği İSGÜM Merkez Müdürlüğüne gönderilir. Bu belgeler devamlı olarak işyerinde ve İSGÜM'de saklanır.

Özelliği olan mineral ve kayaçlarda sınır değerleri

Madde 19 (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu Yönetmeliğin eki Ek - 2'de yer alan kayaç ve minerallerin üretildiği işyerlerinde toz yoğunluğu, belirtilen ESD'lerden fazla olamaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Tozla Mücadele

 Toz oluşumunun önlenmesi, tozun bastırılması

Madde 20 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Toz oluşumunun önlenmesi ve tozun bastırılmasında aşağıdaki önlemler alınır;

a) Lağım deliklerinin açılması su enjeksiyonlu araçlarla yapılır.

b) Yer altında lağım atıldığında, çıkacak tozun önlenmesi için,lağım deliklerine su kartuşları konulması veya lağımlarla patlayacak su torbaları asılması veya patlamayı müteakip su

fisketelerinin açılması gibi önlemler alınır.

c) Ortamdaki tozun Yönetmelikte belirtilen limitlerin altına düşürülmesi ve tozsuz ortamda işçilerin çalıştırılmasını sağlamak üzere alanın su enjeksiyonu ile ıslatılması, su fisketelerinin kullanılması ve bunun gibi toz oluşumunu önleme yöntemleri kullanılır.

d) Kömür tozu patlamasını önlemek için kullanılacak taş tozunda % 5'den fazla kristal yapıda SiO2 bulunamaz.

e) Yer altı ve yer üstü işletmelerinde toz oluşumunu önlemek için gidiş - geliş yolları sürekli olarak ıslatılır.

Asbest maden işletmelerinde alınacak ek önlemler

Madde 21 -(Değişik: RG 26/2/2000-23976) Asbest işletmelerinde toz yoğunluğu Yönetmelikte belirtilen limitlerin altında dahi olsa aşağıdaki ek önlemler alınır:

a) Delme işlerinde oluşan toz, matkaplar üzerinde monte edilmiş emici donatımla kontrol altında tutulmalıdır.

b) Yeraltındaki tüm kör bacalar yeterince havalandırılmalıdır.

c) Lağım atılmasından sonra yeniden çalışmaya, tozun havalandırma ile temizlenmesinden sonra izin verilmelidir.

Asbest kırma ve eleme işlerinde alınacak önlemler

Madde 22 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Asbest kırma ve eleme işlerinde alınacak önlemler;

a) Kırma ve eleme işlemleri tam kapalı sistemlerle yapılır.

b) Besleyici ve elek çıkışları esnek bağlantılarla donatılır.

c) Oluklar elverdiğince yatay olarak beslenir.

d) Oluklar üstü kapalı ve yeterli miktarda cevheri, tıkanmadan taşınmasını sağlayacak kesit ve açılarda düzenlenir.

e) Verilen tozun puflama yapmaması için uzun, düşey oluklardan kaçınılır, materyalin konveyöre verilme hızını düşürmek için olukların açı yapacak biçimde düzenlenmesine özen gösterilir.

f) Konveyörlerle taşıma yapılan yerlerde tozumayı önleyici önlemler

alınır.

g) Bant konveyörleri cevher taşmasına sebep olmayacak kadar geniş olmalı bant üzerinde cevherle bant kenarları arasında boş kısım kalmalıdır.

h) Tamburda dönen bant, kazıyıcı veya fırça ile temizlenmelidir.

i) Emme bağlantıları olukların beslenme yerlerine, konveyörün eklenti noktalarına ve konveyörün kapalı sistemden çıkış noktalarına yapılır.

j) Emmede ve liflerin pnömatik taşınmasında kullanılan hava siklon veya uygun bir çöktürücü donatımından sonra ana toplama torbalama yerine verilir.

k) Havanın son olarak atmosfere bırakılması, genel atmosfer için öngörülen sınırlamalar içinde yapılır.

l) Ayırım, sınıflama, karıştırma, el değmeden bütünüyle kapalı cevher işleme sistemleriyle yapılır.

m) Liflerin tartı, presleme ve ambalaj işleri otomatik olarak yapılır.

n) Bu süreçler uygun emici havalandırma sistemi olan kapalı bölmelerde gerçekleştirilir.

o) Lifler geçirgen olmayan torbalara konmak suretiyle ambalajlanır.

Asbest işleme tesislerindeki atıklar

Madde 23 - Asbest işleme tesislerinde atıklar;

a) Atıkların ortadan kaldırılmasında geniş ve hızı düşük bantlar, hızlı bantlara tercih edilir.

b) Bantlar, rüzgar etkisiyle toz savrulmasını önlemek için boşaltma yerine yakın olmalıdır.

c) Fırlatma biçiminde boşaltma yapan yüksek hızlı konveyörler kullanılmamalıdır.

d) Atıklar bir yere yığılmadan önce ya da yığılma sırasında ıslatılmalıdır.

e) Havalandırma sistemi torbalarında biriken toz, atıklara karıştırılmadan önce yeterince nemlendirilmelidir.

Kuvars işletmelerinde alınacak ek önlemler

Madde 24 - Kuvars işletmelerinde alınacak ek önlemler;

a) Kuvars işletmelerinde açık işletme dahi olsa deliklerin delinmesi su enjeksiyonlu makinalarla yapılır.

b) Kırma, eleme, öğütme tesisi tam kapalı sistemle çalıştırılır.

Kişisel koruyucu kullanımı

Madde 25 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Tozla mücadelede toz oluşumunu önlemek,kaynağında tozu bastırmak uygun havalandırma ile toz yoğunluğunu seyreltmek ve öngörülen ESD düzeyi altında tutmak esastır. Tozlu ortamda çalışma sırasında kişisel koruyucu toz maskesi, maskenin toz süzme özelliği tam olarak belirtilmiş olması, yüze tam uygunluğunun ve düzenli bakımının sağlanması şartı ile kısa süreli, bir vardiyada toplam 1 saati geçmeyen tozlu

çalışmalarda mekanik tozla mücadele önlemlerine yardımcı araç olarak kullanılabilir.

BEŞİNCİ BÖLÜM

İşçilerin Pnömokonyozdan Korunmaları,Pnömokonyoz Tanısı ve

Pnömokonyozlularla İlgili İşlemler

Tıbbi kontrol muayeneleri

Madde 26 - Bu Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde çalışan işçiler işe alınma sırasında ve işe alındıktan sonra çalışma süresince tıbbi kontrol muayenelerine tabi tutulurlar.

Bu muayeneler işçilerin 1475 sayılı İş Kanunu'nun 79 uncu maddesinde öngörülen bedence bu işlere elverişli ve dayanıklı olduklarının raporla belirlenmesine yöneliktir.

Bu Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde, işlerin yürütümü yüzünden toz riski bulunması sebebiyle tıbbi raporlar düzenlenmesinde olağan klinik ve laboratuar muayene yöntemleri arasında göğüs filmi bulgularına özen gösterilir.

Göğüs filmlerinin değerlendirilmesi

Madde 27 (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde üretimde çalışan işçilerin işe girişte ve çalışma süresince en az iki yılda bir kez standart göğüs filmleri alınarak radyolojik muayeneleri yapılır. Bu radyolojik muayenelerin düzenli olarak yerine getirilmesinden işveren sorumludur. Göğüs filmlerinin pnömokonyoz bakımından değerlendirilmesi işlemi okuyucu tarafından yapıldıktan sonra filmler,B okuyucuya gönderilir. Değerlendirmeler sonucunda A ve B okuyucu hekimler arasında bir çelişki olması durumunda filmler her iki okuyucu tarafından birlikte değerlendirilerek uygunluk sağlanır. Her iki okuyucunun nihai değerlendirme sonuçları işveren tarafından İSGÜM Merkez Müdürlüğüne bildirilir.

A ve B okuyucu listeleri İSGÜM Merkez Müdürlüğünden temin edilir.

Pnömokonyoz olgularının belirlenmesi

Madde 28 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) A ve B okuyucuları tarafından pnömokonyoz olgusu ya da şüphesi biçiminde kabul edilen ve işverene bildirilen işçiler, işverence mesai çizelgesi ekli standart işçi gözlem formları ile birlikte ilgili sigorta müdürlüğü veya hastanesi kanalı ile bağlı bulunduğu SSK Meslek Hastalıkları Hastanesine sevk edilir. Bu değerlendirmeler sonucunda düzenlenen raporların bir örneği ilgili işyerine ve İSGÜM'e gönderilir.

Pnömokonyozlu veya pnömokonyoz şüphesi olan işçilerin klinik ve laboratuar muayenelerinin gecikmesi, savsaklanması ilgililerce önlenir.

Pnömokonyozlu işçilerin çalışma durumları

Madde 29 -(Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu Yönetmeliğin eki Ek 3'de belirtilen ILO Uluslar arası Pnömokonyoz Değerlendirme Kategorisi Çizelgesinde 1. kategoriye giren işçiler, çalışma ortamının toz yoğunluğu 2 mg/m³ altında olan işyerlerinde çalıştırılır. Bu işçilerin en az yılda bir kez SSK Meslek Hastalıkları Hastanelerine kontrole gönderilmeleri zorunludur. II. kategoriye giren işçiler tozsuz işlerde çalıştırılır.

Pnömokonyoz değerlendirme kurulları oluşturulması

Madde 30 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu madde 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 29. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

ALTINCI BÖLÜM

Eğitim Seminerleri ve Seminer Konuları

Eğitim Seminerleri

Madde 31 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Tozla Mücadele Biriminde görev alacak kişiler ile pnömokonyoz değerlendirmesinde görev alacak hekimler için eğitim seminerleri düzenlenir. Bu seminer programları, İSGÜM koordinasyonuna üniversiteler, ilgili kurum ve kuruluşlar tarafından hazırlanır ve uygulanır.

Tozla Mücadele Birimi seminer konuları

Madde 32 (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Düzenlenecek seminer programları teorik dersleri ve pratik uygulamaları kapsar.

a) Teorik konular:

1) Tozlarla oluşan meslek hastalıkları hakkında genel bilgi,

2) Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde karşılaşılan kayaç ve mineral tozlarının tanımlanması ve sınıflandırılması,

3) İşyerlerinde toz örnekleri alınacak yerlerin belirlenmesi ve örnek alma teknikleri.

b) Uygulamalar;

1) Toz ölçümleri ve değerlendirmelerinde kullanılan cihazların tanıtımı, kullanımı, kalibrasyonu ve toz numunesi alınmadan önce yapılması gereken işlemler,

2) Numune alındıktan sonra cihazların bakımı ve temizliği.

3) Toz örneklerinin laboratuarda değerlendirmesi ve toz yoğunluğunun hesaplanması.

4) İşyerlerinde toz ölçümü uygulamaları.

Pnömokonyoz değerlendirme semineri

Madde 33 - ((Değişik: RG 26/2/2000-23976) A ve B okuyucu olarak görev alacak hekimler için, İSGÜM organizasyonu ile ILO - Uluslararası Pnömokonyoz Radyografisi Sınıflandırılması konusunda eğitim semineri düzenlenir.

Kurs ücreti ve kursiyerlerin konaklama giderleri ;

Madde 34 -(Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu madde, 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 29. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Kurs öğretim görevlileri ücreti

Madde 35 (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu madde, 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 29. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

YEDİNCİ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler

 

Denetim

Madde 36 - ((Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu madde, 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 29. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Kalker (CaCO3) terkipli kayaç işletmeleri, yeni bir karar çıkarılıncaya kadar, Yönetmelik kapsamı dışında tutulmuşlardır.

Geçici Madde 2 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Yönetmelik kapsamına giren bütün işyerleri, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir ay içinde EK-1'deki formu doldurarak İşçi Sağlığı Daire Başkanlığına göndermek zorundadır.

Geçici Madde 3 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) Bu madde, 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 29. maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 4 - (Değişik: RG 26/2/2000-23976) 26.02.2000 tarihli Yönetmeliğin 36. maddesiyle değiştirilmiş olan bu madde, aynı hükümle madde numarası Geçici Madde 2 olarak teselsül ettirilmiştir.

Yürürlük

Madde 37 - Bu Yönetmelik Resmi Gazete'de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Yürütme

Madde 38 - Bu Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.

 

EK 1- (Değişik:RG-26/2/2000-23976)

İşveren Bildiri Formu

 

İşverenin unvanı                                                :

İşyeri Bölge Müd.No                                         :

İşyerinin adresi (İl, İlçe, Mevki)                       :

İşyerinin telefon numarası                                :

İşverenin (tebligat adresi)                                 :

Tel No                                                                   :

Toplam işçi sayısı                                              :               Yer altı: Yerüstü  :

Elde edilen madenin/cevherin cinsi                  :

Yan taşın cinsi                                                     :

Üretim yöntemi                                                   :

Üretim miktarı (Ton veya m3 /yıl)                     :

İşyerinin en faal olduğu aylar                           :

İşyerinin faal olmadığı aylar                              :

İşyerinin ruhsat numaraları (Maden dairesi veya özel idare)                      :

Ruhsat tarihi ve müddeti                                   :

 

EK 2- (Değişik:RG-26/2/2000-23976)

Özelliği Olan Kayaç veya Mineraller Eşik Sınır Değerleri (ESD)

Kayaç-mineral                                     ESD

Asbest :

Krizotil                                                  0,6 lif / cm3

Diğer türler ve asbest içeren kayaçlar 0,3 lif / cm3

 

EK 3- (Değişik:RG-26/2/2000-23976)

ILO Uluslararası Pnömokonyoz Değerlendirme Kategorisi Çizelgesi

0. Kategori : 0/-    0/0          0/1

I. Kategori : 1/0    1/1          ½*

II. Kategori : 2/1   2/2          2/3

III. Kategori : 3/2 3/3          3/+

*Büyük opasiteye doğru gelişme varsa (ax,A,B,C) II.Kategori ve üzeri gibi işlem görür.

 

EK 4- (Değişik:RG-26/2/2000-23976)

Pnömokonyoz Değerlendirme İşçi Gözlem Formu

No                                          :

Tarih                                      :

1.İşyeri Unvanı, adresi       :

2 .İşçi adı, soyadı                 :

3. İşçi sigorta no                  :

4. İkametgah adresi             :

5. Doğum yeri                      :

6. Yaşı                                   :

7. Cinsiyeti                           :

8. Öğrenim durumu             :

9. Çalıştığı bölüm                 :

10.Yaptığı iş                         :

11. Meslek öyküsü              :

 

İşkolu                                    Bölüm/yaptığı iş                                  Süre                       Tarih

12. Sağlık yakınmaları         Hayır                      Sürekli    Bazen                     Süresi

Öksürük

Balgam

Hırıltılı solunum

Göğüste sıkıntı hissi

Solunum zorluğu

Nefes darlığı

Hemoptizi

13. Daha önce akciğer hastalığı geçirdi mi?

Hayır ( )                                                Evet ( )   Nedir:

14. Başka önemli hastalık geçirdi mi?

Hayır ( )                                                 Evet ( )   Nedir:

15. Aşağıdakilerden hangilerini geçirdi?

Meslek hastalığı Hayır ( )                   Evet ( )   Nedir:

İş Kazası Hayır ( )                               Evet ( )   Nedir:

16. Sigara Kullanma alışkanlığı

Hayır ( )

Evet ( )   Paket/gün ( )         Yıl ( )

Bırakmış( )             Paket/gün ( )         Yıl önce ( )            Yıl içmiş ( )

 

Sayfa